( 1 ) اين بود كه امام حسن احساس كرد بايد معاويه را در گردنكشى و گستاخيش آزاد بگذارد و او را بوسيله قدرتى كه به دستش افتاده در معرض آزمايش عموم بگذارد . با اين حال در قرار داد صلح از او تعهد گرفت كه در روش خود و ياران و هوادارانش از كتاب خدا و سنت تخطى نكند ؛ شيعيان را در شمار امويان بگناهى نگيرد ؛ شيعيان از همه‌ى مزايا و حقوقى كه ديگران از آن بهره‌مندند ، برخوردار باشند . . و شروط ديگرى كه امام حسن خود ميدانست معاويه به هيچ‌يك از آنها وفا نخواهد كرد و خلاف آن را بجاى خواهد آورد « 1 » . اين زمينه‌ئى بود كه امام حسن براى برداشتن نقاب از چهره‌ى زشت امويان و زدودن لعاب رنگينى كه معاويه بر روى خود كشيده بود ، فراهم ساخت و كارى كرد كه معاويه و ديگر قهرمانان « باند اموى » با همان واقعيت جاهلى و با همان دلهاى بيگانه از روح اسلام و سينه‌هاى پركينه‌اى كه لطف‌ها و محبتهاى اسلام سر موئى از كين‌هاى بدر و حنين را از آن نزدوده بود ، به مردم معرفى شوند . بارى ، روش امام حسن بحقيقت انقلابى كوبنده بود در پوشش مسالمتى اجتناب‌ناپذير و فراهم‌آمده‌ى شرائطى خاص ، يعنى : درهم - آميخته شدن حق و باطل و مسلح شدن باطل به حربه‌ئى خطرناك و قدرتى عظيم . امام حسن نخستين پديدآورنده‌اى اين خطمشى نبود ؛ همچنانكه به كار - بستن اين روش به او ختم هم نشد . او اين روش را از گذشتگان خود گرفت

--> ( 1 ) مطالب مربوطه به متن عهدنامه و شرايط آن و ميزان حرمتى را كه معاويه نسبت به هر شرط نگاه داشت ؛ در فصول اين كتاب مطالعه كنيد .